Stoomreiniger: op welke vloer mag hij? De afwerking beslist

Een stoomreiniger is geen dweil met een stekker. Hij werkt met hitte in plaats van met een middel, en daarom is de vraag niet hoe goed hij schoonmaakt maar waar je hem op zet. Op tegels is het het beste gereedschap in huis. Op gewaxt parket heb je binnen tien tellen blijvende schade.

Kort gezegd

Stoom maakt schoon met warmte en met heel weinig water. Wat warmte en een beetje vocht verdraagt, mag. Wat zwelt, plakt of gewaxt is, mag niet.

Hieronder de lijst daarbij, oppervlak voor oppervlak, plus de grens die vrijwel geen aanbieder noemt.

Wat er in het apparaat gebeurt

Niet de hoeveelheid water beslist, maar de temperatuur waarmee die aankomt.

In de boiler wordt water verhit tot het als stoom onder druk staat. Bij de iXYLux Omni 10 Steam is dat 135 graden, op het oppervlak komt 85 graden aan. Die twee getallen worden voortdurend door elkaar gehaald, en daar komen de tegenstrijdige opgaven vandaan.

Stoom komt op 135 graden uit de boiler en bereikt het oppervlak op 85 graden, en doodt daarmee 99,9% van de gangbare huishoudbacteriën.*

Staat er maar een getal op een specificatieblad, dan weet je niet welke je leest, en het is de tweede die bepaalt of je vloer het overleeft. Daarbij telt de waterhoeveelheid: een natte mop brengt honderden milliliters op je vloer, een stoomreiniger 12 tot 18 gram per minuut op de lage stand, 27 tot 33 op de hoge.

135°

in de boiler

* Bij direct contact op de hoogste stoomstand, op gladde harde oppervlakken.

85°

op het oppervlak

15 s

tot hij klaar is

De vraag die niemand fatsoenlijk beantwoordt

Over parket geven drie merken drie antwoorden. Ze kunnen niet alle drie gelijk hebben.

Het ene merk zet parket zonder voorwaarde in een lijst met toegestane vloeren, het tweede sluit onbehandeld en gewaxt hout uit, het derde gewaxt parket. Drie oordelen over een woord, en laminaat komt bij een van de drie niet eens voor.

Parket is geen materiaal, parket is een familie. Wat beslist is niet het hout maar de afwerking die erop ligt. Met vinyl zit dezelfde val: een klikstrook en een plakstrook heten allebei vinyl en reageren omgekeerd, want de een houdt mechanisch vast en de ander met lijm die zacht wordt van warmte. Je hoeft dus niet te weten hoe je vloer heet, je hoeft twee dingen te weten.

1

Wat sluit het oppervlak af? Lak, olie, was, of niets.

2

Hoe zit de vloer vast? Lijm, klik, losliggend, of in specie.

De 18 oppervlakken, mag stoom of niet

Lage stand is minimale afgifte en doorlopend bewegen. Op de hoge stand mag je even blijven staan.

Oppervlak Mag stoom Stand Waar je op let
Tegels en keramiek Ja Hoog Vlak en voeg in een haal
Natuursteen, verzegeld Ja, mits Laag Alleen bij gave lak
Natuursteen, geolied/gewaxt Nee Geen Warmte haalt de laag eraf
Laminaat Ja, mits Laag Dichte klikranden, doorlopen
Verzegeld parket Ja, mits Laag Lak dekt het vlak, niet de naad
Geolied of gewaxt parket Nee Geen Was wordt zacht, hout opent
Klik-vinyl en losliggend Ja, mits Laag De drager eronder zwelt
Plak-PVC en plakstroken Nee Geen Lijm laat los, randen komen op
Gietvloer Afhankelijk Laag Op lak ja, op was of olie nee
Linoleum, het echte Nee Geen Lijnolie op jute, gevoelig
Onbehandeld hout Nee Geen Niets sluit de vezel af
Tapijt en vloerkleed Opfrissen Hoog, glider Ingetrokken vlek blijft
Bank en stoffering Ja, mits Laag Niet fluweel, zijde of leer
Matras Ideaal Laag Weinig vocht is het punt
Houten meubels en kasten Ja, mits Laag Gelakt wel, doek ertussen
Ramen en spiegels Ja Hoog Niet op vorst of in de zon
Voegen en kitranden Ideaal Hoog Smalle mond, daarna drogen
Oven en keramische plaat Ja Hoog Koud of lauw, nooit heet

De vloeren, een voor een

De tabel geeft het oordeel. Hier staat waarom.

Tegels zijn de vloer waarvoor stoom is bedacht: hard, gesloten, in specie gelegd. Bij natuursteen ligt het anders: marmer en travertin zijn poreus, en water dat in de porie opdroogt laat een lichtere vlek achter. Is de steen geolied of gewaxt, dan haal je die laag juist weg.

Laminaat is een geperste vezelplaat met een decor en een slijtlaag erop. Die slijtlaag is dicht, de plaat eronder niet, en die zwelt zodra hij water opneemt. Alles draait dus om de naden: strakke klikranden verdragen de lage stand in beweging, open randen niet. Stop meteen als een strookrand wit uitslaat of omhoog komt: dan heeft de plaat water opgenomen en die gaat niet terug.

Stoomreiniger op parket: verzegeld, geolied, gewaxt

Verzegeld betekent dat een laklaag het hout afsluit: zolang die laag doorlopend is, raakt de stoom lak en nooit hout. Voorwaarden: gave lak, geen diepe krassen, lage stand en niet stilstaan. De zwakke plek zit aan de randen, want tussen de stroken zit geen lak, en blijf je daar tien tellen staan dan zie je weken later opstaande kanten. Op geolied of gewaxt parket is het nee: die bescherming wordt zacht van warmte, dus je haalt hem eraf in plaats van dat je de vloer schoonmaakt.

PVC en vinyl: de lijm beslist, niet het vinyl

Dit is de vloer waar de meeste mensen over twijfelen, en terecht, want het antwoord verschilt per legmethode. Het vinyl zelf is niet het probleem: dat ligt ook in badkamers en kan prima tegen vocht en warmte. Wat wel meegaat of niet, zit eronder.

Plak-PVC en zelfklevende stroken: niet doen. Die stroken houden vast met een lijmlaag die zacht wordt van warmte. Het gaat zelden meteen mis, en dat is precies de valkuil: je ziet een paar weken later randen die omhoog zijn gaan staan, meestal eerst bij de deur en langs de plinten waar je het langst hebt gestaan. Een strook die eenmaal heeft losgelaten plak je niet terug, die moet eruit.

Volvlak verlijmd PVC: alleen met het legvoorschrift erbij. Hier hangt alles af van welke lijm de legger heeft gebruikt, en de lijmen verschillen enorm in wat ze aan warmte verdragen. Weet je het niet, dan is het antwoord nee. Dat klinkt streng, maar een vloer die over de volle breedte loslaat is geen reparatie, dat is een nieuwe vloer.

Klik-PVC en losliggend PVC: ja, op de lage stand. Hier zit geen lijm, dus valt de grootste reden om het niet te doen weg. Laagste stand, klamme doek, in banen blijven bewegen en nooit stilstaan op een naad. De drager onder het vinyl kan zwellen als er water in een naad zakt, dus dezelfde regel als bij laminaat: dicht is dicht, en bij een zichtbare spleet doe je het niet. Quick-Step, de grootste in klikvinyl, verbiedt stoom niet maar zegt dat het van het apparaat en van de stoomkwaliteit afhangt. Dat klopt: een stoomreiniger zonder regelbare stand heeft hier niets te zoeken.

Mag jouw vloer niet? Dan is hij nog steeds schoon te krijgen. Een klamme microvezeldoek werkt op alle drie de soorten, want daar komt geen warmte aan te pas en nauwelijks water. Je levert niets in op het resultaat, alleen op het gemak: je dweilt in plaats van dat je stoomt. Voor plak-PVC is dat geen tussenoplossing maar gewoon de juiste methode.

Gietvloer en linoleum

Een gietvloer is afgewerkt met polyurethaanlak, was, olie-was of een minerale porievuller. Op lak verdraagt hij de lage stand, op was niet, en aan de vloer zie je het verschil niet. Echt linoleum is lijnolie en hars op kwetsbaar jute. De val zit in het woord: hier heet elke zachte vloer lino, terwijl zo een vloer meestal vinyl is.

Als je het niet zeker weet, ga je niet gokken. Legvoorschriften staan online op merk en referentie van je vloer. Doe intussen de onopvallende test: twee keer heen en weer op de lage stand onder een kast, dan 24 uur wachten en met strijklicht kijken. Een rand die is gaan werken zie je in de schaduw, nooit recht van boven.

Zo dweil je hem

Zuig of veeg eerst, anders schuif je los stof tot grijze wormen over je vloer. Werk daarna in banen op de laagste stand die het werk doet, en wissel de doek zodra hij grijs is. Nadrogen hoeft niet: met 12 tot 18 gram per minuut droogt de vloer achter je vanzelf op. Was je doeken zonder wasverzachter, die legt zich om de microvezel heen. Onze doeken staan onder schoonmaakdoekjes.

Meubels, tapijt en bank: de eerlijke grens

Er is een ding dat stoom niet kan, en geen enkel merk zegt het duidelijk.

Stoom brengt warmte in de vezel en maakt vuil los. Maar daarna moet iets dat vuil ook afvoeren. Op een harde vloer doet de doek aan de mond dat. In een tapijt of een bank doet niets het.

Wat stoom op textiel wel doet: vezels overeind zetten, geurtjes weghalen, een dof tapijt gelijkmatig maken. Dat is iets anders dan vlekken verwijderen.

Stoom frist op, hij zuigt niet af. Een vlek die al in het tapijt of de bank is getrokken gaat er niet uit. Daar is zuigkracht voor nodig, en die zit niet in een stoomreiniger.

Bij een verse vlek is meteen deppen nog altijd het beste: een droge doek, van buiten naar binnen, niet wrijven. Wrijven duwt de vlek dieper de vezel in, en dan zit je in het geval hierboven.

Bij een bank komt het materiaal erbij. Katoen en mengweefsels verdragen de lage stand met een doek over de mond. Fluweel krijgt drukplekken, zijde en viscose gaan kringen vertonen, leer droogt uit. Test eerst onder een kussen. Houten meubels volgen de regel van een houten vloer: gelakt en gaaf mag, geolied, gewaxt of fineer niet, want fineer zit met lijm op een plaat.

De matras is het geval waarvoor stoom gemaakt is

Een matras droogt van binnen naar buiten en dat duurt dagen. Daarom is elke spray hier een probleem: alles wat je erop spuit trekt erin en komt er niet meer uit. Stoom brengt met 12 tot 18 gram per minuut nauwelijks vocht in, en daarom is het hier wel de goede keuze. De volgorde: hoes eraf en in de was, matras afzuigen, met de stoffermond in banen stomen, daarna op zijn kant laten luchten. Pas als hij droog aanvoelt gaat de hoes erop, zie matras reinigen.

Kleding en gordijnen stomen

Stomen is niet strijken: je haalt de kreuk eruit zonder het weefsel plat te persen. Daarom kun je een colbert, een geplisseerde rok en gordijnen aan de rail aan. Je hangt het stuk op, houdt de mond op korte afstand zonder te drukken en werkt van boven naar beneden. Wat je niet doet: de mond tegen een glanzende voering drukken, want die slaat na. Bij zijde houd je een doek ertussen, leer en suede laat je staan.

Badkamer, keuken en ramen

Hier speelt stoom zijn sterkste kaart uit, maar niet tegen alles.

Voegen zijn poreus cement, een landschap van kleine gaatjes. Een borstel komt bij het oppervlak, warmte komt in de porie, en daarom is de voegmond het snelste middel tegen donkere voegen, zie voegen schoonmaken. Op kitranden geldt hetzelfde: schimmel is een organisme, warmte gaat aan de substantie zitten, terwijl bleek alleen het pigment ontkleurt.

Waar stoom niet tegen helpt, is kalk. Kalk lost op in zuur, niet in warmte. Stoom weekt de laag op je kraan los zodat je hem makkelijker aftrekt, maar zit hij er al maanden op, dan pak je eerst een zure reiniger.

Oven en kookplaat: bestomen, laten inwerken, nawrijven, en bij een dikke laag herhalen in plaats van schrobben. Daarna de glasschraper plat in de hand, geen schuurspons, want in elke kras brandt zich later iets vast. Ramen: van boven naar beneden bestomen, meteen in een baan aftrekken, rubberlip na elke haal afvegen. In de winter blijf je binnen, want hete stoom op een doorgevroren ruit is een sprong waar geen glas van houdt.

Wat een stoomreiniger goed maakt voor jouw huis

Welke de beste is hangt af van je vloer, niet van het wattage.

  • +

    Geen middel nodig, dus geen film die morgen weer stof bindt.

  • +

    Warmte komt in de porie waar geen borstel bij kan.

  • +

    Heel weinig water, de vloer achter je is alweer droog.

  • +

    Tien klussen met een apparaat: vloer, ramen, voegen, keuken, sanitair, tapijt, bank, matras, gordijnen, kleding.

  • !

    Geen zuigkracht. Een ingetrokken vlek blijft zitten, los vuil moet er eerst af.

  • !

    Niet op elke vloer, en gewaxt hout, plak-PVC en linoleum zijn geen randgeval.

  • !

    Je hangt aan het snoer. Met 7 meter kom je een kamer rond.

Een eigenschap beslist meer dan alle andere: een regelbare stand. Zonder lage stand kun je laminaat, verzegeld parket, klik-vinyl, een bank en kleding niet aanraken, en heb je dus een tegelapparaat gekocht. Daarna telt het aantal monden. De Omni 10 Steam loopt op 1.500 watt bij 220 tot 240 volt, is in minder dan 15 seconden klaar en weegt 2,8 kg. Vul de tank alleen met water, want azijn en geurolie verstoppen de mond.

Veelgestelde vragen

Wat kun je met een stoomreiniger schoonmaken?

Tegels, voegen, verzegelde vloeren, ramen, douchewanden, oven, stoffering, matrassen, tapijt, gordijnen en kleding. Niet: gewaxt of onbehandeld hout, plak-PVC, echt linoleum, leer en zijde.

Op welke vloeren mag je geen stoomreiniger gebruiken?

Op onverzegeld of gewaxt parket, geoliede natuursteen, plak-PVC, echt linoleum en onbehandeld hout. Warmte weekt daar een beschermlaag of een lijm los, of het materiaal zuigt water.

Mag laminaat met een stoomreiniger?

Ja, als de klikranden dicht zijn: laagste stand, klamme doek, vlot in banen en nooit stilstaan. Zie je open naden of randen die wit uitslaan, dan doe je het niet.

Kan een stoomreiniger op parket?

Dat hangt van de afwerking af, niet van het hout. Verzegeld parket met gave lak verdraagt de lage stand in beweging. Geolied of gewaxt parket niet, want warmte maakt die beschermlaag zacht.

Mag vinyl of PVC met stoom?

Klik-vinyl en losliggend vinyl op de lage stand wel, als de verbindingen dicht zijn: het vinyl kan tegen warmte, de drager eronder zwelt. Plak-PVC niet, want de lijm laat los.

Kun je een pvc vloer reinigen met een stoomreiniger?

Dat hangt af van hoe hij ligt. Plak-PVC en zelfklevende stroken niet: de lijm wordt zacht en de randen komen omhoog. Volvlak verlijmd alleen als je het legvoorschrift hebt, want je weet niet welke lijm eronder zit. Klik-PVC en losliggend PVC wel, op de laagste stand met een klamme doek en zonder stil te staan op een naad. Mag jouw vloer niet, dan werkt een klamme microvezeldoek er gewoon op.

Kun je meubels reinigen met een stoomreiniger?

Een stoffen bank en stoelen wel, op de lage stand met een doek over de mond, behalve fluweel, zijde, viscose en leer. Gelakt houtwerk mag ook, geolied, gewaxt en fineer niet.

Haalt een stoomreiniger vlekken uit het tapijt?

Een verse vlek aan de oppervlakte wel, een ingetrokken vlek niet. Stoom maakt los maar voert niets af, en daar heb je zuigkracht voor nodig. Bij verse vlekken blijft deppen het beste.

Mag ik mijn matras met stoom reinigen?

Ja, en het is hier zelfs de beste methode, omdat er nauwelijks vocht in komt. Alles wat je erop spuit trekt erin, en een matras droogt van binnen naar buiten. Eerst afzuigen, dan stomen, dan luchten.

Kun je kleding stomen met een stoomreiniger?

Ja. Hang het stuk op, houd de mond op korte afstand zonder te drukken en werk van boven naar beneden. Bij zijde en glanzende voeringen houd je een doek tussen de mond en de stof.

Wat is de beste stoomreiniger voor in huis?

Dat hangt af van je vloer, niet van het wattage. Heb je alleen tegels, dan volstaat elk apparaat met genoeg druk. Heb je laminaat, verzegeld parket of klik-vinyl, dan telt alleen een regelbare lage stand.

Verder in huis

Alles voor je vloer, per vloertype gesorteerd, staat onder vloeren.