Schimmel in de badkamer: doodmaken lost niets op zolang het vocht blijft

Waarom schimmel juist in de badkamer groeit

Er moeten drie dingen samenkomen, en in een badkamer zijn dat er meestal drie.

Schimmelsporen zitten altijd en overal in de lucht. Ze doen niets tot ze een plek vinden waar ze kunnen groeien, en daar is dit voor nodig:

• Vocht, en dan vooral vocht dat blijft staan. Een badkamer die na het douchen twee uur nat blijft is een kweekbak.
• Een koud oppervlak. Warme, vochtige lucht slaat neer op het koudste vlak in de ruimte. Dat is meestal het plafond, de buitenmuur of de hoek waar twee muren samenkomen.
• Iets om van te leven. Zeepresten, huidvet, stof, en op een muur de lijm in het behang of de verf zelf.

Daarom zit schimmel bijna nooit midden op een tegel en bijna altijd in een hoek, langs de kit of op het plafond. Dat zijn de koudste en natste plekken.

En daarom werkt schoonmaken alleen tijdelijk. Je haalt de groei weg en laat de drie voorwaarden staan.

Schimmel verwijderen in de badkamer, stap voor stap

Zo pak je schimmel verwijderen aan op tegels, kit, plafond en geverfde wanden.

1. Zet eerst een raam open of de ventilatie aan. Bij het verwijderen komen sporen los. Werk met handschoenen, en bij een groter vlak ook met een mondmasker.
2. Maak het oppervlak eerst schoon, niet meteen dood. Zeepresten en vet vormen de laag waarin de schimmel zit. Neem die weg met een klamme doek en wat afwasmiddel, anders werkt wat je daarna doet alleen op die laag.
3. Pak daarna de schimmel zelf aan. Op een glad oppervlak is warmte het effectiefst, want hitte komt in de porie en laat niets achter dat later weer voedsel is. Werkt met stoom of met een doek en zo heet mogelijk water.
4. Droog na en houd het droog. Dit is de stap die bepaalt of het terugkomt. Zie de sectie over voorkomen verderop.

Voor schimmel in de voegen geldt een eigen aanpak, omdat voegmiddel poreus cement is. Die staat in voegen schoonmaken.

Schimmel op het plafond van de badkamer

Het plafond is bijna altijd het koudste vlak, en dus de eerste plek.

Warme douchelucht stijgt en slaat neer op het plafond. Blijft het daar staan, dan begint de groei daar het eerst. Dat je het daar ziet en nergens anders is dus geen toeval.

Werken boven je hoofd vraagt twee dingen extra. Bescherm je ogen, want alles wat je losmaakt valt naar beneden. En werk in kleine vakken, want een druipend plafond geeft strepen langs de muur.

Is het plafond geverfd en zit de schimmel alleen op de verf, dan kun je hem er meestal afhalen. Bladdert de verf, of voelt het plafond zacht, dan zit het erin en niet erop. Dan moet de laag eraf, moet het droog worden, en pas daarna kun je opnieuw schilderen met een verf die bestand is tegen vocht.

Komt het na het schilderen terug, dan is er geen verfprobleem maar een ventilatieprobleem.

Zwarte schimmel verwijderen: kleur weg is niet hetzelfde als schimmel weg

Het meest gemaakte misverstand op dit onderwerp.

Bij zwarte schimmel verwijderen grijpen de meeste mensen naar chloor, en dat maakt de plek snel wit. Wat er gebeurt is dat het pigment gebleekt wordt. Op een glad oppervlak als een tegel haal je daarmee ook de schimmel zelf mee, want daar zit hij er bovenop.

Op een poreus oppervlak ligt dat anders. In kit, in voegmiddel, in gips en in hout zit de schimmel in het materiaal. Je bleekt de bovenkant wit terwijl de rest blijft zitten, en dan lijkt het opgelost terwijl het dat niet is.

Daar kun je aan zien welke van de twee je hebt: komt de zwarte plek binnen enkele weken terug op precies dezelfde plek, dan zat hij in het materiaal en niet erop.

Is de kit eenmaal zwart tot in het rubber, dan is vervangen de enige oplossing die houdt. Je kunt de schimmel doden en de kit blijft zwart.

Schimmel op de muur: hier stopt schoonmaken

De eerlijke grens, en die maakt de rest geloofwaardig.

Een vlek op een muur die steeds terugkomt is een signaal, geen vuil. Er zijn vier oorzaken die je zelf kunt herkennen:

• Een lekkage. Vaak een leiding in de muur of een kapotte kit achter het bad. Het vlak is dan meestal rond en voelt kouder dan de rest.
• Optrekkend vocht. Begint onderaan en loopt naar boven, vaak met een zoutrand.
• Een koudebrug. Een plek waar de muur slechter is geïsoleerd, bijvoorbeeld bij een betonlateil of in een hoek. De schimmel volgt dan een rechte lijn of zit precies in de hoek.
• Te weinig ventilatie. Verdeeld over de hele ruimte in plaats van op één plek, en het ergst achter kasten en in hoeken.

Alleen dat laatste los je zelf op. Bij de eerste drie kun je poetsen wat je wil: zolang het vocht blijft komen, komt de schimmel terug. Dat is geen reden om te wanhopen, het is een reden om de oorzaak te zoeken voordat je nog een middel koopt.

Zit de schimmel achter het behang, voelt de wand zacht, of brokkelt het stucwerk, dan is het werk voor iemand die de oorzaak kan vaststellen. Vraag bij het inschakelen altijd eerst een vochtmeting, want zonder oorzaak is elke behandeling tijdelijk.

De middelen langs de meetlat

Vijf dingen die worden aangeraden, en wat ze doen.

Chloor of bleek

Werkt goed op glad materiaal zoals tegels en glas. Op poreus materiaal haalt het vooral de kleur weg. En het verdraagt zich slecht met zuur: meng het nooit met azijn of een kalkreiniger, want dan komt er chloorgas vrij.

Azijn

Wordt vaak aangeraden en is hier niet de beste keuze. Azijn pakt kalk, en je brengt er vocht mee op een plek waar vocht juist het probleem is. Op kalkhoudende voegen tast het bovendien het materiaal aan.

Spiritus of alcohol

Verdampt snel en laat dus weinig vocht achter, en dat is precies waarom het op een muur vaak beter uitpakt dan azijn. Zorg voor ventilatie en werk niet bij open vuur.

Schimmelspray uit de winkel

Doet wat er staat, en het is meestal chloor in een verpakking. Bruikbaar op tegels en kit, en het lost het vochtprobleem niet op. Laat het niet drogen in een ruimte waar je daarna twee uur staat te poetsen.

Stoom

Het sterkste op een oppervlak, omdat hitte in de porie komt en er geen middel achterblijft dat later weer voedsel wordt. Op een muur is het geen oplossing voor de oorzaak, wel voor wat je ziet.

Zo komt het niet terug

Dit is het enige deel dat het probleem echt oplost.

Schimmel heeft vocht nodig. Een badkamer die binnen een half uur na het douchen droog is, krijgt geen schimmel. Dat is de hele preventie, en het kost je een halve minuut per dag.

• Ventileer tijdens en na het douchen, en laat de ventilatie nog een half uur doorlopen. Zet de deur dicht terwijl je ventileert, anders trekt de vochtige lucht de rest van het huis in.
• Neem de wand en de douchewand kort af met een droge doek. Dat haalt het meeste water in één beweging weg.
• Laat de badkamer niet afkoelen. Een koude ruimte laat vocht neerslaan. Een paar graden warmer scheelt meer dan je denkt.
• Houd hoeken vrij. Een kast tegen een buitenmuur is de klassieke plek waar het begint, want daar komt geen lucht.

Werkt de mechanische ventilatie nog? Houd er een vel keukenpapier tegenaan. Blijft het hangen, dan zuigt hij. Valt het, dan is het rooster verstopt of staat de motor stil, en dat is vaak de echte oorzaak.

Onze doeken staan bij schoonmaakdoeken. Voor de douchewand geldt dezelfde regel als voor ramen: zie ramen wassen zonder strepen.

Wanneer je het niet zelf doet

Twee situaties waarin je iemand belt.

Als de oorzaak bouwkundig is. Lekkage, optrekkend vocht of een koudebrug los je niet op met een middel. Elke behandeling is dan tijdelijk, en je betaalt twee keer.

Als er iemand in huis is met luchtwegklachten. Bij astma, een allergie of een verminderde weerstand is het verstandiger het verwijderen aan iemand anders over te laten, want bij het weghalen komen juist sporen vrij.

Vraag bij een offerte altijd wat er gebeurt aan de oorzaak en niet alleen aan de vlek. Een behandeling zonder vochtmeting is een schoonmaakbeurt met een factuur eraan.

Veelgestelde vragen

Verder in huis

Schimmel in textiel werkt anders en staat in schimmel in kleding. Alles op klus gesorteerd staat onder schoonmaken.